سهم جهان از تمدن ایران

سهم جهان از تمدن ایران به گزارش برتریها روزنامه جام جم در گفت وگویی نوشت: زمانی که سازمان ملل، یونسکو را راه اندازی نمود که فرهنگ، هنر و علم کشورهابه دست آیندگان برسد و تمدن ها از یاد نرود. ایران یکی از مهم ترین کشورها بود که ثبت آثارش در یونسکو به این سازمان اعتبار می بخشید و میراث جهانی را شکل و شمایل دیگر می داد.


روزنامه جام جم پنجم مهر یادداشتی به قلم سید محمد بهشتی کارشناس میراث فرهنگی منتشر نمود و نوشت: ایران بعنوان یکی از سرزمین های کهن با پیشینه ای درخشان و تمدنی پیشرو در تاریخ جهان ثبت شده است. آنهایی که زیست بشر در روی کره زمین را کندوکاو می کنند تا ببینند او از چه زمانی به اندیشیدن روی آورد و آغاز به ساخت تمدن کرد به ایران باستان می رسند. ایرانیان در دوره ای بسیار دور متمدن ترین افراد روی کره زمین بودند. هم اهل اندیشه بودند و هم ساخت وساز. زمانی که سازمان ملل، یونسکو را راه اندازی نمود که فرهنگ، هنر و علم کشورها را به ثبت برساند تا به دست آیندگان برسد و تمدن ها از یاد نرود.
ایران یکی از مهم ترین کشورها بود که ثبت آثارش در یونسکو به این سازمان اعتبار می بخشید و میراث جهانی را شکل و شمایل دیگر می داد. یونسکو بخش های مختلف دارد که یکی از آنها ثبت میراث سمعی و بصری است. این بخش آن قدر اهمیت داشت که ۲۷اکتبر به نام روز جهانی ثبت میراث سمعی و بصری در تقویم جهان قرار گرفت. از زمان فعالیت این بخش از یونسکو چند اثر از ایران به ثبت رسیده که نخستین های آن شاهنامه بایسنقری از کاخ موزه گلستان و وقف نامه ربع رشیدی از کتابخانه مرکزی تبریز است که سال ۲۰۰۷ ثبت جهانی شد. از دیگر آثار ثبت شده می توان به پنج گنج نظامی، التفهیم ابوریحان بیرونی، کلیات سعدی، مستند جان مرجان، اذان مرحوم مؤذن زاده و ربنای استاد شجریان اشاره نمود. با سید محمد بهشتی، کارشناس پیشکسوت میراث فرهنگی و رییس سابق سازمان میراث فرهنگی هم صحبت شدم تا برایمان از اهمیت ثبت میراث جهانی ایران بگوید.

نامه های اداری را دست کم نگیریم
بهشتی درباره اهمیت ثبت جهانی میراث ایرانی می گوید: ثبت آثار در هر زمینه ای که باشد از آثار منقول و غیرمنقول گرفته تا آثار سمعی و بصری، باارزش است. ثبت های جهانی در وهله اول نشان دهنده سهم کشور در میراث جهانی است. کل جهان در طول دوران تمدن بشری، تکاپویی داشته و این ثبت ها نشان دهنده این است که سهم هر کشور چقدر است. درزمینه ثبت آثار غیرمنقول ما رتبه نهم را در جهان داریم که رتبه خوبی است اما می توانست بهتر هم باشد. البته اگر این ثبت ها را انجام نمی دادیم، جهانیان و پژوهشگران از این آثار اصلا مطلع نمی شدند. درزمینه آثار سمعی و بصری خیلی بهتر و مؤثرتر می توانیم ظاهر شویم. فاصله شروع سینما در ایران از طرف خود ایرانیان با اختراع سینما در جهان فقط سه سال است یا عکاسی ایران با عکاسی جهان فاصله بسیار کمی دارد درحالی که بطورمثال در ترکیه ۱۲سال اختلاف وجود دارد. همه اینها نشان از پیشتازی ایرانیان درزمینه آثار سمعی و بصری است. از طرف دیگر ثبت جهانی میراث ایران مسؤولان ایرانی را هوشیار می کند که حواس شان به میراث کشورمان باشد. بطور معمول به آثاری که دیگر کارکردی ندارد، بی توجهیم و تصور می نماییم باید آنها را دور بیندازیم. بسیاری از اسناد تاریخی سندیت داشته اما دور ریخته شده اند، چون تصور می شده بطورمثال نامه های اداری هستند که دیگر ارزش ندارند. شناسایی این آثار زحمت دارد هم باید از افراد متخصص برای شناسایی آنها بهره برد و هم در حفظ آنها کوشا بود. وقتی نهاد جهانی مانند یونسکو به این آثار ارزش می دهد و آنها را ثبت می کند، شناسایی و نگهداری آنها موردتوجه قرار می گیرد و مانند سپری از آنها محافظت می کند. این آثار برای پژوهشگران بسیار باارزش است و نتایج خوبی برای آنها دارد. بعنوان مثال، وقتی به تصاویر قدیمی و نامه های اداری به مثابه اثر تاریخی نگاه می شود، باارزش شده و قسمتی از تاریخ را روایت می کند که سندیت داشته و واقعیت را بیان می کند.

برنامه گل های رادیو ارزش ثبت دارد
به بهشتی می گویم برخی این انتقاد را به مسؤولان ایران دارند که با پیشینه و تمدن کشورمان ما باید آثار بیشتری را ثبت جهانی می کردیم، نظر شما درباره این نقد چیست؟ می گوید: بله بیشتر از این باید فعال باشیم. این را هم بگویم که برخی از کنوانسیون های یونسکو جدید هستند و تعدادی از آنها محدودیت ثبت دارند. بعنوان مثال، سالی یک اثر می توان در آنها ثبت نمود اما برخی محدودیت ندارند و ثبت آنها به این بستگی دارد که مسؤولان مربوط چقدر روی این مساله حساسند و پشتکار دارند و می کوشند آثار را شناسایی و ثبت کنند. به نظر من برنامه گل های رادیو که به همت آقای پیرنیا پخش می شد، ظرفیت ثبت ملی و جهانی دارد یا حتی سرودهای انقلابی به این علت که قسمتی از تاریخی رخ داده را روایت می کنند، ارزشمندند. آرشیو صداوسیما پر است از آثار باارزش که باید شناسایی و ثبت شوند و همین طور فیلم خانه ملی ایران. باید همتی باشد و اراده و انگیزه ای که از فرصت ثبت این آثار استفاده شده و سهم ایران در میراث جهانی را روزبه روز بیشتر کند.

جان مرجان ۲۰ساله شد
مانی میرصادقی، فوق لیسانس بیولوژی دریا دارد. او از این تخصص برای به تصویرکشیدن زندگی در زیر آب ها استفاده نمود. اول، دوربین به دست گرفت و حیات و زیست را در آب های ایران به ثبت رساند؛ دریای عمان و خلیج فارس با آن اکوسیستم بسیار زیبا و نادرش. بعد به قطب رفت و جنوبگان را ساخت و سفرهای دریایی او و ساخت مستنداتش همچنان ادامه دارد. مستند ۱۳قسمتی او درباره آب های گرم خلیج فارس و دریای عمان «جان مرجان» نام گرفت. مستندی که حالا ۲۰ساله شده است. اثری که آن قدر باارزش بود که اول بعنوان اثر ملی ثبت گردید و بعد یونسکو آنرا آن قدر مهم ارزیابی کرد که ثبت جهانی هم شد. جان مرجان از معدود آثار تصویری ایران است که ثبت ملی و جهانی شده است. میرصادقی درباره اهمیت این اثر می گوید: ۲۰سال قبل حال مرجان های خلیج فارس و دریای عمان خیلی بهتر از امروز بود. خیلی از کارشناسان می دانستند این مرجان ها و زیست دریایی شان در آینده ای نه چندان دور به سبب تغییر اقلیم و اکوسیستم، دست اندازی انسان به دریاها، صید ترال و... از بین خواهد رفت. جان مرجان ثبت گردید تا آیندگان بدانند روزی روزگاری کف دریای عمان و خلیج فارس در ایران چقدر زیبا بوده و چه جانداران ارزشمندی در آن زندگی می کردند.
سریال جان مرجان در ۱۳قسمت در شبکه یک تلویزیون ساخته شد و یک فیلم ۳۰دقیقه ای از آن مونتاژ شد که همان فیلم به ثبت رسید. این اثر آن قدر تأثیرگذار بود که در دوره ریاست جمهوری آقای خاتمی و به پیشنهاد رییس سازمان محیط زیست در هیأت دولت به نمایش درآمد و هرچند وزیر نفت هم در آن حضور داشت که ذی نفع بود و باید در دریاهای جنوب استخراج نفت را ادامه می داد اما قانون جلوگیری از تخریب مرجان ها تصویب گردید. قانونی که در حفظ مرجان ها بسیار تأثیرگذار بود. سریال جان مرجان را در قشم، فارور، کیش، هندورابی، لارک و هنگام، فیلمبرداری کردیم. یادم می آید حضور ما در این جزایر و ساخت این مستند حداقل تأثیری که داشت این بود که مردم این جزایر که کار اصلی شان ماهیگیری بود را به حیات مرجان ها حساس کرد و آنها هنگامی که می خواستند لنگر قایق ها و لنج هایشان را بیندازند، حواسشان بود که لنگر به مرجان ها گیر نکند.
ثبت جهانی این اثر هم نظر پژوهشگران و علاقه مندان به زیست دریایی را به ایران و مرجان های زیبا و بی نظیرش جلب کرد و آنها با دیدن این مستند متوجه می شوند بشر چه میراث ارزشمندی را ازدست داده یا در آینده به کلی از دست خواهد داد.


منبع:

1400/08/05
20:07:46
5.0 / 5
212
تگهای خبر: پژوهش , دوربین , سیستم , علم
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
نظر شما در مورد این مطلب
نام:
ایمیل:
نظر:
سوال:
= ۲ بعلاوه ۲
برتریها bartariha
bartariha.ir - حقوق سایت برتریها محفوظ است

برتریها

معرفی برترینهای فناوری و وبسایتها