مدیتیشن فعالیت مغز را تغییر می دهد
برتریها: نتایج یک تحقیق جدید نشان میدهد که مدیتیشن می تواند فعالیت مغز انسان را از نو شکل دهد.
به گزارش برتریها به نقل از ایسنا، مدیتیشن یا مراقبه امکان دارد ذهن را آرام کند، اما یک مطالعه اخیر نشان داده است که می تواند با تغییر عمیق دینامیک یا پویایی مغز و افزایش اتصالات عصبی (تا حدودی شبیه به مواد روانگردان) فعالیت مغز را هم تغییر دهد.
درنتیجه، مدیتیشن می تواند به پزشکان کمک نماید تا به حالت فرضی معروف به «حالت بهینه مغز» دست یابند که در آن اتصالات عصبی نه خیلی ضعیف و نه خیلی قوی هستند، بلکه در سطح بهینه برای چابکی و عملکرد ذهنی قرار دارند.
مدیتیشن، مراقبه، ژرف پویی، خودپویی یا درون پویی(Meditation) عملی است که در آن فرد از یک تکنیک مانند ذهن آگاهی یا تمرکز ذهن بر روی یک موضوع، فکر یا فعالیت خاص برای آموزش توجه و آگاهی و دستیافتن به یک حالت روان و آرام و پایدار ذهنی استفاده می نماید. خیلی از آیین های مدیتیشن و تعدادی از دین های بزرگ به ویژه ادیان شرقی نظیر آئین های هندو و بودایی شیوه های مدیتیشن را هم دربرمی گیرند. اغلب شیوه های محبوب مدیتیشن ریشه شرقی دارند. از شیوه های معروف مدیتیشن شرقی تفحص خود، ذهن آگاهی، درون پویی متعالی، ذاذن و ویپاسانا است.
در این مطالعه که به رهبری آنالیزا پاسکارلا(Annalisa Pascarella)، متخصص نوروفیزیولوژی از شورای ملی تحقیقات ایتالیا انجام شد، محققان از اسکن های مغزی با وضوح بالا و یادگیری ماشینی جهت بررسی این که چطور مدیتیشن می تواند فعالیت مغز را برای دستیافتن به تعادل بین هرج و مرج عصبی و نظم تغییر دهد، استفاده کردند.
ابتدا محققان از مگنتوانسفالوگرافی(MEG) برای اندازه گیری فعالیت مغز در رابطه با دو نوع مدیتیشن و استراحت غیر مدیتیشن در یک گروه ۱۲ نفره از راهبان استفاده کردند. مگنتوانسفالوگرافی میدان های مغناطیسی تولیدشده توسط سیگنال های الکتریکی در مغز را اندازه گیری می کند.
این راهبان، مراقبه کنندگان حرفه ای بودند و به طور متوسط هر کدام بالاتر از ۱۵ هزار ساعت مراقبه انجام می دادند و اهل صومعه سانتاسیتاراما در نزدیکی رم بودند. این راهبان که همگی مرد بودند و ۲۵ تا ۵۸ سال سن داشتند، به شاخه ای از بودیسم تراوادا تعلق داشتند که در قدیمی ترین متون مقدس بودایی ریشه دارد.
این مطالعه دو روش مراقبه را بررسی کرد: ساماتا(Samatha) که توجه را بر روی یک چیز خاص مانند تنفس آگاهانه متمرکز می کند تا به تعادل ذهن برسد و ویپاسانا(Vipassana) که ذهن را بر لحظه حال متمرکز می کند تا احساسات، عواطف و افکار بتوانند آزادانه و بدون قضاوت گزینشی جریان یابند.
کریم جربی(Karim Jerbi)، دانشمند علوم اعصاب دانشگاه مونترال و نویسنده ارشد این مطالعه توضیح می دهد: با ساماتا، شما میدان توجه خویش را محدود می کنید که تا حدودی مانند باریک کردن پرتو چراغ قوه است. با ویپاسانا برعکس است، این پرتو را گسترده تر می کنید.
جربی می افزاید که این دو تمرین بطور فعال مکانیسم های توجه را درگیر می کنند و مراقبه کنندگان اغلب از این دو بطور متناوب استفاده می نمایند.
این تیم با تحلیل و بررسی سیگنال های مغزی راهبان دریافت که در صورتیکه «ساماتا» حالت مغزی متمرکزتر و پایدارتری را ایجاد می کرد که منجر به تمرکز عمیق می شد، «ویپاسانا» راهبان را به دستیافتن به حالت بهینه مغز نزدیک تر کرد.
در این نقطه شیرین کارایی، مغز بطور ایده آل توجه و منعطف می شود تا بطور مؤثر اطلاعات را ذخیره و پردازش کند و به سرعت با وظایف درحال تغییر سازگار شود.
جربی می گوید: در نقطه بهینه، شبکه های عصبی به میزان کافی پایدار هستند تا اطلاعات را بطور قابل اعتمادی منتقل کنند و با این وجود به میزان کافی منعطف هستند تا به سرعت با موقعیت های جدید سازگار شوند. این تعادل، قابلیت های پردازش، یادگیری و پاسخ مغز را بهینه می کند.
تفاوت های دیگری هم آشکار شد. به عنوان مثال، «ساماتا» امکان دارد در فعال کردن شبکه های حسی مؤثرتر باشد و به پزشکان این امکان را می دهد که بهتر روی یک حس خاص، مانند تنفس خود تمرکز کنند.
محققان به طرز عجیبی کاهش نوعی فعالیت مغزی به نام «نوسانات گاما» را مشاهده نمودند که نشان داده است مدیتیشن می تواند پردازش محرک های خارجی را کاهش داده و تمرکز درونی را افزایش دهد. در مقابل، مطالعات قبلی افزایش این نوع فعالیت مغزی را گزارش کرده بودند، اما این مطالعه از ابزارهای پیشرفته پردازش سیگنال برای تمرکز بر سیگنال های مغزی مورد نظر بهره برد.
نتایج جدید نشان داده است که مدیتیشن می تواند سبب تغییر از تعامل بسمت آگاهی شود. در بین ۱۲ راهب، مراقبه کنندگان باتجربه تر تفاوت کمتری بین حالت های مراقبه و استراحت نشان دادند که نشان داده است حالت های مغزی مراقبه آنها مشابه پویایی مغز در حالت استراحت شده است.
با این وجود، تحقیقات دیگری که روی مراقبه کنندگان منظم انجام شده است، نشان داده است که این تمرین می تواند جنبه تاریکی داشته باشد. تعدادی از مراقبه کنندگان گزارش می دهند که اضطراب، افسردگی یا حتی توهم و احساس کلی ترس را تجربه می کنند. این مضرات احتمالی کمتر گزارش شده اند و امکان دارد شایع تر از آن چه قبلاً تصور می شد باشند.
باآنکه مطالعه جدید از روش هایی بهره برده که امکان دارد بینش دقیق تری در مورد چگونگی تاثیر مدیتیشن بر مغز عرضه کنند، اما این تغییرات هنوز به خوبی درک نشده اند و به نظر می آید مدیتیشن مسیر سرراستی به سمت روشن بینی نیست.
مطالعات آینده می تواند شفافیت بیشتری عرضه کنند، همانطور که نیلوفر آبیِ باشکوه از آب های گل آلود شکوفا می شود.
این تحقیق در مجله Neuroscience of Consciousness انتشار یافته است.
خلاصه اینکه درنتیجه، مدیتیشن می تواند به پزشکان کمک کند تا به حالت فرضی معروف به حالت بهینه مغز دست یابند که در آن اتصالات عصبی نه خیلی ضعیف و نه خیلی قوی هستند، بلکه در سطح بهینه برای چابکی و عملکرد ذهنی قرار دارند. این راهبان که همگی مرد بودند و ۲۵ تا ۵۸ سال سن داشتند، به شاخه ای از بودیسم تراوادا تعلق داشتند که در قدیمی ترین متون مقدس بودایی ریشه دارد. جربی می گوید: در نقطه بهینه، شبکه های عصبی به میزان کافی پایدار هستند تا اطلاعات را به طور قابل اعتمادی منتقل کنند و با این وجود به میزان کافی انعطاف پذیر هستند تا به سرعت با موقعیت های جدید سازگار شوند.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد مدیتیشن فعالیت مغز را تغییر می دهد